İş yerinde güvenlik işaretlemesi konusunda "neye göre" hareket edileceği çoğu işletmenin kafasını karıştırır. Bu yazı, yürürlükteki düzenlemeyi ve 2026 itibarıyla dikkat edilmesi gereken pratik noktaları özetler.
Temel düzenleme hangisi?
Türkiye'de iş yeri güvenlik işaretlemesinin çerçevesi iki metinle çizilir:
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu – genel yükümlülükleri ve risk değerlendirmesi esasını belirler.
- Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği (11.09.2013, 28762 sayılı R.G.) – işaretlerin türlerini, renklerini, kullanım koşullarını ve asgari gereklilikleri düzenler.
İşverenin yükümlülükleri nelerdir?
Yönetmelik yalnızca "levha as" demez. İşverenin başlıca yükümlülükleri şunlardır:
- Risk değerlendirmesine dayalı işaretleme: Giderilemeyen riskler için uygun işaretleri belirlemek.
- Standartlara uygunluk: Renk, şekil ve sembollerin standartlara (TS ISO 7010 / 3864) uygun olması.
- Görünürlük ve bakım: İşaretlerin görünür, okunaklı, temiz ve bakımlı tutulması; hasarlıların yenilenmesi.
- Çalışan bilgilendirmesi: Çalışanların işaretlerin anlamı ve gerektirdiği davranışlar hakkında eğitilmesi.
- Yeterlilik: İşaret sayısının ve konumunun alanı kapsayacak şekilde yeterli olması.
2026 için pratik uyum kontrol listesi
- Risk değerlendirmeniz güncel mi ve işaretleme ihtiyaçlarını kapsıyor mu?
- Tüm yasak, uyarı, zorunluluk ve acil durum alanları işaretli mi?
- Levhalarınız standart renk ve sembollere uygun mu (eski/standart dışı olanlar var mı)?
- Acil çıkış ve yangın levhaları fosforlu mu?
- KKD (baret, gözlük, eldiven) zorunluluğu olan alanlarda mavi emredici levhalar var mı?
- İşaretler solmuş, kırılmış veya kapanmış mı? Bakım planınız var mı?
- Çalışanlar işaret anlamları konusunda bilgilendirildi mi?
Bu listedeki her "hayır", denetimde bir uygunsuzluk ve iş kazasında bir sorumluluk riski demektir. Eksikleri kapatmak, çoğu zaman düşük maliyetli ve hızlıdır.