Basınçlı Hava Hatları, Kompresörler ve Gaz Tüpleri İş Güvenliği Talimatı

Bu talimatın amacı; işletme genelinde kullanılan basınçlı hava hatlarının, kompresör tanklarının ve her türlü basınçlı gaz tüpünün güvenli kullanım, taşıma, depolama ve bakım esaslarını belirleyerek patlama, fırlama ve zehirlenme risklerini ortadan kaldırmaktır.

• 01Üzerine Hava Tutma Yasağı: Basınçlı hava kesinlikle insan vücuduna, kıyafetlere temizlik amacıyla TUTULAMAZ. Kulak zarı patlamalarına, göz körlüklerine ve ölümcül "Hava Embolisi"ne yol açabilir.
• 02Hava Tabancası Kullanımı: Hava tabancaları sadece parça temizliği amacıyla, koruyucu iş gözlüğü takılarak kullanılmalıdır. Siperlikli hava tabancaları tercih edilmelidir.
• 03Manometre ve Emniyet Ventili: Kompresör tankı ve hat üzerindeki basınç göstergeleri ile emniyet ventilleri her gün kontrol edilmelidir.
• 04Tank Altı Su Tahliyesi: Kompresör tanklarının altında biriken yoğuşma suyu, paslanmayı önlemek amacıyla her vardiyada en az bir kez tahliye edilmelidir.

• 01Dik Konum ve Zincirleme: Tüm gaz tüpleri kesinlikle dik olarak tutulmalı, devrilmelere karşı zincirle veya özel taşıma arabalarıyla sabitlenmelidir.
• 02Regülatör ve Manometre Güvenliği: Tüplere uygun, hatasız regülatörler takılmalıdır. Hortum bağlantıları kelepçe ile sıkılmalı; tel, ip veya bant kullanılmamalıdır.
• 03Hortum Renk Kuralı: Asetilen/Yanıcı gazlar için Kırmızı hortum, Oksijen için Mavi hortum kullanılmalıdır.
• 04Geri Tepme Ventili (Flashback Arrestor): Oksijen ve yanıcı gaz tüplerinin hem regülatör çıkışlarında hem de şalömo girişlerinde geri tepme emniyet ventilleri takılı olmak zorundadır.

• 01Oksijen Tüplerinde Yağ Yasağı: Oksijen regülatörlerine, vanalarına ve bağlantı rekorlarına KESİNLİKLE yağlı ellerle veya gresle dokunulmamalıdır. Yüksek basınçlı saf oksijen, yağ ile temas ettiği anda ani patlamaya neden olur.
• 02Depolama Mesafesi: Yanıcı gaz tüpleri ile yakıcı gaz tüpleri yan yana depolanamaz. Aralarında en az 6 metre mesafe olmalı veya yangına dayanıklı duvar bulunmalıdır. Dolu ve boş tüpler ayrı alanlarda istiflenmelidir.

• 01Basınçlı hava tankları ve gaz tüplerinin periyodik hidrostatik testleri yılda en az 1 kez akredite kuruluşlarca yapılmalıdır. Test tarihi geçmiş tanklar işletmeye alınamaz.
• 02Basınçlı hatlarda bakım yapılacağı zaman; sistemdeki basınç tamamen sıfırlanmalı, vanalar kapatılmalı, elektrik şalteri indirilerek kilitlenmeli (EKED) ve sistemin basınçsız olduğu teyit edilmelidir.