Süt Üretim ve Sağım Hijyeni Talimatı

Bu talimatın amacı; çiğ süt üretiminde meme sağlığından başlayarak sağım, toplama, soğutma ve depolama aşamalarında mikroorganizma (bakteri, somatik hücre) yükünü en düşük seviyede tutmak ve yüksek kalitede, hijyenik süt elde etmektir. Sağımhane ve süt işleme birimindeki tüm personel bu kurallara uymakla yükümlüdür.

• 01Sağım personeli işe başlamadan önce temiz iş kıyafetlerini giymeli, saçlarını kapatacak şekilde bone takmalı ve tırnaklarını kısa tutmalıdır.
• 02Sağım esnasında her hayvanda el değiştirmeden önce eller dirseklere kadar dezenfektanlı sabunla yıkanmalı ve mutlaka tek kullanımlık cerrahi eldiven kullanılmalıdır. Gerekli durumlarda eldivenler alkol bazlı dezenfektanla silinmelidir.
• 03Boğaz enfeksiyonu, açık yarası veya bulaşıcı rahatsızlığı olan personel, iyileşene kadar sağım ve süt işleme süreçlerinde çalıştırılamaz.

• 01Meme Kontrolü ve Temizlik: Sağım yapılacak hayvanın memesinde kaba pislik (çamur, gübre) varsa ılık suyla yıkanır. Ardından her hayvanda ayrı ve tek kullanımlık olmak üzere dezenfektanlı nemli kağıt havlu ile meme başları silinir.
• 02Ön Sağım (Mastitis Kontrolü): Meme başındaki ilk 2-3 fışkırtma süt, siyah zeminli bir ön sağım kabına sağılarak kontrol edilir. Sütte pıhtı, kan, renk değişikliği veya sulu bir görünüm varsa hayvan "Karantina Sağımına" ayrılır. Bu ilk süt kesinlikle ana süt tankına gönderilmez ve yere sağılmaz.
• 03Meme Kurulama: Dezenfeksiyon sonrası meme başları temiz, kuru bir kağıt havlu ile tamamen kurulanır. Memeler ıslakken sağım başlığı takılması, sütün bakteri yükünü doğrudan artırır.

• 01Sağım Başlıklarının Takılması: Kurulama bittikten sonra 1 dakika içinde vakum kaçırmayacak şekilde sağım başlıkları memeye takılır. Sağım süresi uzatılmamalı, meme köre sağılmamalıdır (boşta çalıştırılmamalıdır).
• 02Hayvan Geçişlerinde Hijyen: Mastitisli veya şüpheli bir hayvanın sağımından sonra sağım başlıkları dezenfektanlı sıcak suyla yıkanmadan kesinlikle sağlıklı bir hayvana takılamaz.
• 03Son Daldırma (Meme Koruma): Sağım başlığı çıkarılır çıkarılmaz, açık kalan meme başı kanallarından mikrop girmesini engellemek amacıyla memeler koruyucu "Son Daldırma Solüsyonuna" batırılır.

• 01Sütün Soğutulması: Sağılan çiğ süt, paslanmaz çelik süt hatlarından geçerek otomatik filtrelerden süzülür ve doğrudan soğutma tankına aktarılır. Çiğ süt sıcaklığı, sağımdan sonraki ilk 2 saat içinde mutlaka +4°C'ye düşürülmeli ve sevk edilene kadar bu sıcaklıkta muhafaza edilmelidir.
• 02CIP (Otomatik Hat Temizliği): Her sağım veya tank boşaltımı sonrasında tüm süt hatları, boruları ve depolama tankları otomatik CIP sistemiyle yıkanır. Sırasıyla ön durulama, alkali (yağ çözücü) yıkama, ara durulama, asidik (süt taşı önleyici) yıkama ve son steril durulama aşamaları tavizsiz uygulanır.